Ultimi Commenti
  • Grazie! Grande articolo, non sempre si trovano per... Leggi...
    29.07.15 06:45
  • Gentilissimo prof Crea,vorrei contattarla per dell... Leggi...
    01.01.14 22:17
  • Sempre più sorprendente ...ancora una volta grazie... Leggi...
    21.11.13 15:58
  • gran bell'articolo, davvero interessante Leggi...
    20.12.09 10:58

In Bacheca

Mormanno e il suo dialetto (con filmato)
Venerdì 22 Agosto 2014
Mormanno e il suo dialetto Còsi cuséddrhi, canzùni, muttètti, dìtti, pruvèrbi: tùtta rròbba di Murumànnu. Presentato presso la Biblioteca... Leggi tutto...
Valdesi a Mormanno, in Calabria citra
Lunedì 21 Ottobre 2013
Introduzione Ringrazio di cuore l’Amico Saverio Napolitano 1, storico, per i suoi continui incoraggiamenti e la presentazione. Ringrazio per avermi... Leggi tutto...
Il Tema del Viaggio: Virgilio:Le Bucoliche:ecloga I^
Martedì 23 Ottobre 2018
  Il tema del Viaggio: LE BUCOLICHE, ecloga I^, di P. Virgilio Marone. Qui inteso come nostalgia delle cose care che si rivivono prima di... Leggi tutto...
Da poesie inedite:La Valle dei Giganti Dormienti
Venerdì 03 Agosto 2018
  La Valle dei Giganti Dormienti   Nella vallata grande, dai Giganti dormienti ognor protetta, tra Battentieri e Mercure ben volentieri ogni anno... Leggi tutto...
Da Poesie Ined. : ANGELO
Lunedì 25 Giugno 2018
    A N G E L O   Pur tra sinceri o falsi elogi a me rivolti e di Figlia e Nipotini tante gioie in quest’anni godute, sappi, ... Leggi tutto...


Aggiunte a “Mormanno e il suo dialetto”

Dopo la pubblicazione in Agosto 2014 della ricerca: Mormanno e il suo dialetto - Falco Editore, Cosenza, ogni giorno mi sono tornati in mente nòvi dìtti, alcuni ricordatimi d’estate da gentili Compaesane/i, cui va il mio sentito grazie.

Li ho subito trascritti, perchè tutti coloro che posseggono già il libro possano inserirli come aggiunta.

Nòvi Dìtti

1. A cu dòna e a cu prumìnti

2. Addù nun ci mìntisi l’àcu, po’ ci mìntisi la càpu

3. An’avùtu paròli

4. A nà vrhànca siccàt’àij àppicàtu la vértula?

5. Annumìnasi lu Diàvulu e spùntanu li còrni

6. A quànnu a quànnu ci l’avìja ‘ncappàta(u)

7. Attèntu a nun ‘ntrhuppicà!

8. Avìssimu mangiàtu ‘ntrhò lu stéssu piàttu?

9. A’ vìstu la malaparàta!

10. Beniméiju nun c’àggijhu dìttu

11. Cèvuz’ e muntùni, mènz’a lu massàru e mènz’a lu patrhùni

12. Chi ti vò appiccijà ‘nu làmpu

13. Chi ti vò ìj stòrtu

14. Ci pòij minà cu ‘nà màzza!

15. Cu di shchìna e cu di pèttu, tùtti tèninu ‘nu difèttu

16. Cu l’amìci pàttu, cu li parènti cuntràttu

17. Cunga patìsci, po’ cumpiatìsci

18. Cu nun bbò fatigà, sbìrru o mònacu s’àdda fa

19. Da li vòij pàrati dannànti, da li mùli pàrati darèri, da li parènti dannànti e darèri

20. Dàmi ‘ssì quattr’òssa

21. Dòppu li cunfètti ijéssinu li difètti

22. Fèmmina figghijàta e vìnu travasàtu, pi quaranta ijùrni nunn’àna ijèssi tuccàti

23. Giùgnu chijuvùsu, massàru piducchijùsu

24. Gùnu nun bbàli e l’àvutrhu nun sèrivi

25. Ijàvuzati cùlu e sériviti patrùni

26. Ijé ggùnu chi paparìja!

27. Ijé mègghiju ìjni addù lu patùtu c’addù lu sapùtu

28. Ijé nàtu, criscijùtu e pascijùtu a Murumànnu

29. Ijé ‘nu/a ciùcciu/a di fatìga

30. Ijé spiccicàt’a lu pàtrhi!(a la mamma)

31. La buffétta trhiculìja

32. L’acqua di giugnèttu ti shcashcija lu pèttu

33. La gaddrhìna si spìnna quànnu ijè mòrta

34. La fèmmina chi  nun  si  spòsa  rimànni  sèriva di  ‘ncàsa

35. La fèmmina, quànnu ijé bèddrha di natùra, chijù cèssa va e cchijù bèddrha pàri

36. L’avulìva di cu ijè, la ghijànna addùnga ijé

37. La/u  zampèra sutt’a li pèdi

38. L’è arrivàtu a la rìcchija

39. L’è minàtu ‘ncàpu cum’a lu scurzùni

40. Li cumpìnu ‘nù pijattìnu!

41. Li fèmmini bèddrhi su’ ancòra guardàti quànnu li brùtti su’ già maritàti

42. Li stintìni s’éranu fàtti a mazzacòrda!

43. L’òssu vècchiju cònza ògni pignàta

44. Lu vèntu di màrzu pòrta l’addùru di la primavera

45. Manijàmuni!

46. M’è ijttàtu lu pìcciu

47. M’è sapùtu di lu pìcchi, nunn’è arrivàtu mànc’ a li gànghi

48. Mi la fàij l’occhijatùra ca m’ànu pigghijàt’ adòcchi?

49. Mìnti, mìnti, nun ti f’àccrancà la mànu!

50. Mò abbùshcasi!

51. Mò stùijati lu mùssu, ca da mìa nun ci ‘ncàppasi chijù nnénti

52. Mò tìnni vènisi a li paròli mèij

53. Natàli a lu barcùni, Pàsca cu lu tizzoni

54. Nun ci vò ‘nénti pi rimànni ‘mpìntu

55. Nunn’è lìnnu pi fa crùci

56. Nun m’à lassàtu di pédi!

57. Nun mi nnì putìa scastagnà

58. Nun pigghija ricéttu

59. Nùri e dònni, timpèsti e grànnini

60. O quìssu o càzzi

61. Oramài ràga li pédi!

62. Pìlurùssu, pìlutrìstu, nun la pirdòna mànc’ a Cristu

63. Pòvur’ a quìddrha càsa addù si dìci sèmpi “vàcci tu”

64. Quànnu lu prèssicu matùra, lu ijùrnu cu la nòtti s’ammisùra.

65. Quànnu pòij, frìca e fricatìnni

66. Quiddhra fèmmin’ a mìja mi fa sàngu

67. Quìssu da zìnnu zìnnu s’è mangijàtu pàn’ e vùrpa

68. Quìssu nun ci mòri ‘ntrhò lu lèttu

69. Sànta Bàrbara rilucénti, salivànni da làmpi, tròn’ e vénti

70. Scijàcqua Ròsa e bbìvi Gnèsa

71. S’è ijucàtu pura li cavuzunéddrhi!

72. Si l’è abbascijàti li cavuzùni!

73. Su’ l’urtimi strhépiti!

74. Vàsa ‘ntèrra

75. Vvò’ stà sèmpi ‘nzùpra ‘nzùpra cum’a l’ògghij

76. Addù trhàsi lu currìvu nun c’è pàci fin’a chi gùnu ijé bbìvu

78. A’gghiju vìstu li stìddhri

79. A lu màlu zappatùru si smànica sémpi la zàppa

80. A lu mircàtu, o tìrasi o t’ànu frìcàtu

81. Annu nivùsu, ànnu fruttùsu

82. Cèlu stiddrhàtu, cràij assulicchijàtu

83. C’eranu li càrti da ijèssi!

84. Cèrti vòti pùra ‘nu fìssa ti ijàpri la mènti

85. Cu chjiù ni sàpi chjiù ni cùnta

86. Cu lu ‘ngàgnu si fa’ pirdènza e nò guadàgnu

87. Cunga mègghiju zàppa la vìgna mègghiju vignìgna

88. Cùnga pàrla daréri, daréri ijé tinùtu

89. Da lu màlu pagatùru ‘ncàppa quiddrhu chi ppòij

90. Da ‘na carcàra di fòcu (Amore passionale) rimànni sùlu cìnnira

91. Da lu pòviru e da lu malàtu si n’arràssa lu parintàtu

92. Dòppu la térza mashcuràta o ‘na chjiòppita o ‘na nivicàta

93. Fa rìcchija di mircànti

94. Gàtti e càni fìgghijanu dòppu nòvi simmàni

95. Ijé la gànga ca rèij la gàmma

96. Ijétta fòcu da li nàschi.

97. La gaddrhìna chi camìna si ricògghij cu la vòzza chìjna

98. La ràggija di la sìra stìpala pi la matìna

99. La ricadìa ijè chjiù brùtta di la malatìa

100. La shcuppétta pur’a sacchétt’annétta

101. La vicchjiàia ijè ‘na carògna, ma pi cu nun c’arriva ijè ‘na vrigògna

102. La zappata di ìjnnàru ìjnghij lu panàru

103. Li vìzij ti tiran' a capìzza

104. Lu cignàli lu pòi sbarà a li vaddrhùni, lu crapiòlu a li timpùni

105. Lu cirivéddrhu ijé ‘nu vélu di cipùddrha

106. Lu ciucciu chi ràgghija vò la pàgghija

107. Lu fhijurìtu di cùlu fa cchijù dànni di nu tirramòtu

108. Lu(a) piccinìnnu(a) ijé scangijàta la nòtti pi lu ijùrnu

109. Lu povir’arriccùtu si scòrda préstu d’addùnni ijè bbinùtu

110. Lu prìmu amùri làssa ‘na chijàga a lu còri

111. Mò t’allìsciju lu pìlu

112. Nunnavìssisi pigghijàtu capìcchiju

113. Nun ti ci mìndi ‘ndrò ‘ssì pìri cotulàti e nun tinni pigghjià pùrghi ‘nsalùti

114. Pèdi a lu càvudu e càpu a lu frìscu

115. Pùra li sfuttùti vànu ‘mparavìsu

116. Quànnu si fànu li càngij gùnu rìri e n’àvutru chjiàngi

117. Quìss’ è pigghjiàtu vènt’ì tavèrna!

118. Quìssu càca alèrta

119. Requiemmatèrna: mò ìjddru a la fòssa e noi a la tavérna!

120. Si sapéra la shchétta quànti ni pàssa la maritàta, pi nun si spusà si déra sémpi malàta

121. Si scòntrhasi nu Ghijegghhiju e nu lùpu, sbàr’a lu Ghijégghiju e làssa ìj lu lùpu

122. Sparàgna e cumparìscisi

123. Stìpati la pèzza pi quànnu ijèssi lu pirtùsu

124. Tènisi n’cùl’ a Màrzu si li pècuri nun su’ ancòra a lu ijàzzu

125. Ti pònu caccià da lu piàttu ma nò da lu parintàtu

126. Vùcca amàra, fèli ijètta

127. Zuccaréddhru (al ruttino)/Crescisàntu (allo starnuto(trhighjìddhru) dei bimbi)

128. Zùmba cum’a nu grìddhru

Frìschi frìschi

129. Acqua dannànti e fòcu a li carcàgni

130. Acqua, fòcu e pàni nun si nèganu mancu a li càni

131. Aij ammazzàtu lu pòrcu e ti l’aij appicàtu, ma di l'amìci tòij ti si scurdàtu.

132. A la màla vicìna, scutèddrha chìjna

133. A lu vòij salivàggiju còrda cchijù lònga

134. A piàttu cummigghijàtu nun ci pònu lì mùschi

135. A Sàntu Bbiàsi da quàcchi pirtùsu lu sòli cumincij’a trhàsi

136. Canàti, shculòma di pignàti

137. Cànta cùlu quànnu sì sùlu, ca si sì accumpagnàtu rimànnisi sbrigugnàtu

138. Cumbinàijmu pi la carrètta e mò scijuddrhàmu pi lu vurpìli?

139. Cùng’a la mugghijèri vò varamènti bbèni, tàrdu và e prèstu vèni

140. Cùnga càngija pinzàta ògni mumèntu, pàri ca fà ma nun cunchijùdi nènti

141. Cùnga nun sàpi abballà, nun si mintìssi mmènzu

142. Cùnga nun sapi fa, sàpi sùlu criticà

143. Cùnga nun si cuntènta di lu pòcu nun po’ mài mòri rìccu

144. Cùnga sa fa, lu fa, cunga nun sa fa, mastrhìja

145. Cùnga si pìgghija ‘na fèmmina sènza nènti, fin’a la mòrti sìnni pènti

146. Cùnga spìnna pi l’amùri nun sènti mài dulùri

147. Cùnga stàni a la sprànza di l’àvutrhi e nun cucìna, la sìra si cùrca dijùnu

148. Cùnga tèni mistèri a li màni nun li mànca màij lu pàni

149. Cùnga va ‘ngìru e s’accàtta ògni còsa, s’àdda vènni pùra li ciramìli di la càsa

150. Dicìa zà Nunziàta, po’ cchijù lu malòcchiju ca ‘nà shcuppittàta

151. Di risàti e di sàli lu trhòppu fa sèmpi màli

152. Fòcu di cèrsa, vìnu di trhe anni, fèmmini di vintànni: l’òmmini càmpa centànni

153. Furtùn’e càvuci ‘ncùlu vijàtu a cu ni tèni

154. Ijégu fàzzu cùm’a lu picòzzu, m’arràngiju quànnu pòzzu

155. Ijé mègghiju ‘nu màlu matìnu ca ‘nu màlu vicìnu

156. Ijé ‘na limasùrda!

157. Ijé ‘nu piducchijùsu, chijàngi pùra cu la mìnna ‘mmùcca

158. L’amùri cumìncia cu li cànti e finisci cu li chijànti

159. La mègghija paròla ijé quìddrha chi nun si dìci

160. L’avulìvu pìgghija quànnu ijé mòrtu e quànnu ijé bbìvu.

161. La zilòna nun si ‘mpàura nì di grànnini e nì di trhòni

162. L’èrtu, la cantìna e lu cùnnu càccianu l’òmmini da lu mùnnu

163. Li finèstrhi di lu paìsi tèninu tùtti li rìccchij tìsi

164. Lìnna tagghijàta a luna criscènti, chìjna di càmuli e nun pìgghija annènti

165. Li lìnna ti cavudìanu sèmpi, quànnu li cògghisi, quànnu li spàccasi e quànnu li vrùscijasi

166. Lu ijùrnu di Sàntu Bbiàsi, cu tèni lìnna dafòra si li trhàsi

167. Lu lèttu, lu foculàru, lu cucinà e la chijàzza fànu l'òmmini di malarràzza

168. Lu màstrhu ijé màstrhu, ma lu patrhùni ijé capumàstrhu

169. Lu vìnu e l’amìci nunnàna ijèssi frìschi

170. Lu carciòfulu si spìnna a fògghija a fògghija

171. Lu frìddu a cu sta bbòno lu scutulìa, a cu sta malamènti si lu carrìa

172. Lu vìnu fa sàngu e la fatìga fa ijìttà lu sàngu

173. Nì trhòppu dùci, ca siddrhanò ti sùcanu, nì trhòpp’amàru, ca siddrhanò ti spùtanu

174. ‘Ngàsa addù ci stàni la màmma cu la fìggijà, la nùra ijè mègghiju ca trhòv’a cu si la pìgghija

175. ‘Ntèmpu di mùstu, fà lu pìditu ijùstu, e si bbònu lu sài fà, l’àstrhicu àdda triculià

176. Nun ci vònu pinzèri ‘ntrhò lu lèttu e màncu abbògghija rispèttu

177. Ovu di ‘n’ùra, pàni di ijurnàta, vìnu di ‘nànnu e guagliòna di vint’ànni

178. Quànnu ijéramu zìti, caramèlli e ciculàti, mò chi sùmu spusàti, pànicòttu e pirramàti

179. Quànnu la fèmmina chijàngi, ijé sùlu ‘nchijòstrhu pi ti tìngi

180. Quìssa trhòva sèmpi la pèzz’a culùri

181. Quìssu ijé gùnu ch’arrìva sèmpi a vangèlu vutàtu

182. Quìssu nun pìgghija màij ricèttu

183. Povurèddrhu, sicùru l’ànu fàttu ‘na magarìja!

184. Scùra ggòij e vèni cràij

185. Si bbòij fa nu bbònu camìnu vìviti prìma nu bicchèri di vìnu

186. Si tènisi pàn’e vìnu, nun ‘mmidià lu vicìnu

187. Sòrdi 'mpristàti, nimìci accattàti.

188. Stàtti sèmpi luntànu da li guàij e pùra da cu nun rìri màij

Ultimo aggiornamento (Mercoledì 16 Novembre 2016 12:22)

 

Aggiungi commento


Codice di sicurezza
Aggiorna